Σύντομο ιστορικό για την κατασκευή του κεντρικού αποχετευτικού συστήματος Παραλιμνίου

Τα αποχετευτικά έργα στην Κύπρο άρχισαν δειλά δειλά να εμφανίζονται μετά το 1971 οπότε λειτούργησε το πρώτο έργο στη Λευκωσία. Το 1974 είχε ολοκληρωθεί και ήταν έτοιμο να λειτουργήσει κεντρικό αποχετευτικό σύστημα στην πόλη της Αμμοχώστου.

Μετά την Τουρκική εισβολή και την τεράστια μετακίνηση του πληθυσμού από τα κατεχόμενα μας εδάφη, οι εργασίες για αποχετευτικά έργα ατόνησαν για μια πολύ μεγάλη περίοδο. Η ραγδαία ανάπτυξη άλλων περιοχών, ιδιαίτερα λόγω και της τεράστιας τουριστικής ανάπτυξης που λάμβανε χώρα, έφερε και πάλι στο προσκήνιο την  ανάγκη για κατασκευή κεντρικών αποχετευτικών συστημάτων ώς θέμα προτεραιότητας για όλες τις περιοχές της Ελεύθερης Κύπρου.

Μέχρι το 2002 που λειτούργησε το Κεντρικό Αποχετευτικό Σύστημα Παραλιμνίου, τα λύματα διοχετεύοντο σε σηπτικούς και απορροφητικούς λάκκους σε κάθε υποστατικό, με τα πλείστα όμως υποστατικά να είναι εξοπλισμένα με σύγχρονες υγειονομικές καταστάσεις. Τα ξενοδοχεία είχαν, στην πλειοψηφία τους, δικούς τους βιολογικούς σταθμούς.

Σε πολλές περιοχές του Παραλιμνίου όπου το έδαφος είναι αργιλώδες, η απορρόφηση από τους λάκκους ήταν ανεπαρκής με αποτέλεσμα να δημιουργείται πολύ συχνά η ανάγκη για εκκένωση τους και απόρριψη των βοθρολυμάτων σε άλλες περιοχές. Εξ’αυτού προέκυψε και η ανάγκη για κατασκευή στεγανών δεξαμενών αντί απορροφητικών λάκκων με ανάλογα κόστη εκκένωσης επί συνεχούς βάσης συνοδευόμενης με την ανεπιθύμητη οχληρία στις περιοχές αυτές.

Ο Δήμος Παραλιμνίου, βλέποντας μπροστά και επιθυμώντας να δημιουργήσει τις απαραίτητες υποδομές για την περαιτέρω προώθηση και αναβάθμιση του τουριστικού του προϊόντος από τη μια και από την άλλη την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, αποφάσισε το 1985 να προχωρήσει με τις αναγκαίες μελέτες για τη δημιουργία κεντρικού αποχετευτικού συστήματος. Ακολούθησε μια μακρά περίοδος μελετών, σχεδιασμών και προσπαθειών για εξεύρεση των αναγκαίων πόρων χρηματοδότησης του έργου και το 1993 εγκαθιδρύθηκε με Υπουργικό Διάταγμα το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Παραλιμνίου.

Η ανάγκη για εγκατάσταση κεντρικού αποχετευτικού συστήματος για όσες κοινότητες έχουν ισοδύναμο πληθυσμό πέραν των 2000 κατοίκων αποτελεί σήμερα μέρος της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας. Όλες οι πόλεις της Ελεύθερης Κύπρου λειτουργούν σήμερα κεντρικά αποχετευτικά συστήματα όπως και αρκετές μικρότερες Κοινότητες και Δήμοι.

Πέραν των όσων θετικών έχουν προκύψει από τη λειτουργία των κεντρικών αποχετευτικών συστημάτων σε ότι αφορά την υγεία και ποιότητα ζωής των κατοίκων, η λειτουργία τους έχει επιφέρει ακόμα ένα τεράστιο ευεργέτημα στον τόπο που αφορά την εξοικονόμηση χρήσης νερού ύδρευσης για την άρδευση κήπων και χώρων πρασίνου βελτιώνοντας με τον τρόπο αυτό το ισοζύγιο των υδάτινων πόρων της Κύπρου. Από την επεξεργασία των λυμάτων, συλλέγονται τεράστιες ποσότητες τριτοβάθμια επεξεργασμένου νερού το οποίο έχει πλέον αντικαταστήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό τη χρήση νερού ύδρευσης για σκοπούς άρδευσης. Ολόκληρο το νερό που προκύπτει από το αποχετευτικό έργο Παραλιμνίου διοχετεύεται στο Παραλίμνι για χρήση από το Δήμο Παραλιμνίου, το Τμήμα Δασών, τους γεωργούς και τους κατοίκους για άρδευση γηπέδων ποδοσφαίρου, κήπων, λωρίδων πρασίνου στους δρόμους και συγκεκριμένων αγροτικών καλλιεργειών, καθιστώντας την περιοχή μας πιο πράσινη και πιο όμορφη κάτι το οποίο γίνεται εύκολα αντιληπτό τόσο από τους κατοίκους όσο και από τους επισκέπτες. Η λειψυδρία που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην Κύπρο έχει γίνει σαν αποτέλεσμα πιο διαχειρίσιμη.

Περιγραφή και Γενικά Στοιχεία Συμβουλίου Αποχετεύσεων Παραλιμνίου

Το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Παραλιμνίου (ΣΑΠ) είναι Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου και εγκαθιδρύθηκε με διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου το 1991 σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμου του 1971 όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα.

Το ΣΑΠ υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών και ελέγχεται από τον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας. Διοικείται, με άλλη ιδιότητα από 11μελές Συμβούλιο το οποίο απαρτίζεται από τα εκάστοτε εκλελεγμένα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου με το Δήμαρχο να είναι ο Πρόεδρος του Συμβουλίου. Το Συμβούλιο είναι εντελώς ξεχωριστός και ανεξάρτητος Οργανισμός από το Δήμο Παραλιμνίου.

Βασική αποστολή του Συμβουλίου, είναι η κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση του κεντρικού αποχετευτικού συστήματος μέσω της συλλογής και επεξεργασίας των υγρών απόβλητων της περιοχής του Δήμου Παραλιμνίου καθώς επίσης και της κατασκευής της βασικής υποδομής του συστήματος επαναφοράς και διανομής τους τριτοβάθμιου επεξεργασμένου νερού το οποίο προκύπτει από την επεξεργασία των λυμάτων.

Λειτουργία του αποχετευτικού συστήματος

Το αποχετευτικό σύστημα αποτελείται από δύο βασικά δίκτυα α) το Σύστημα συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων και β) το Σύστημα επαναφοράς και διανομής του επεξεργασμένου νερού.

Τα λύματα (υγρά απόβλητα) από κάθε υποστατικό καταλήγουν μέσω ιδιωτικής σύνδεσης στους κεντρικούς αγωγούς του αποχετευτικού, που βρίσκονται στους δρόμους. Στη συνέχεια μεταφέρονται με δημόσιους αγωγούς και αντλιοστάσια στο Εργοστάσιο Λυμάτων της Κοινοπραξίας Συμβούλιων Αποχετεύσεων Παραλιμνίου και Αγίας Νάπας στην περιοχή Άγιος Γιάννης νότια του Παραλιμνίου στα σύνορα με το Δήμο Αγίας Νάπας. Τα λύματα τυγχάνουν πλήρους επεξεργασίας με βιολογικές μεθόδους και μετατρέπονται σε νερό κατάλληλο για άρδευση και λάσπη που χρησιμοποιείται στη γεωργία.

Περιοχές που καλύπτει το Αποχετευτικό Σύστημα

Το έργο χωρίζεται σε αρκετές φάσεις

1' φάση
Η 1η Φάση του αποχετευτικού συστήματος αποπερατώθηκε και το δίκτυο λειτούργησε επιτυχώς το 2002. Η 1’ φάση του έργου κάλυψε το μεγαλύτερο μέρος των δημοτικών ορίων του Δήμου Παραλιμνίου και της τουριστικής περιοχής και περιλαμβάνει δίκτυο συλλογής λυμάτων, δίκτυο επαναφοράς του τριτοβάθμιου νερού, αντλιοστάσια και Εργοστάσιο Λυμάτων Επεξεργασίας 12.000 κ.μ λυμάτων ημερησίως.

2' φάση
Οι εργασίες της 2ης φάσης ξεκίνησαν το 2007 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Έχουν ήδη καλυφθεί νέες οικιστικές και παραθεριστικές περιοχές, περιοχές που δεν είχαν ολοκληρωθεί κατά την 1η φάση καθώς επίσης και επέκταση του Εργοστασίου Λυμάτων σε 21.000 κ.μ ημερησίως.

Χρηματοδότηση έργου

Για τη χρηματοδότηση του έργου το Συμβούλιο έχει συνάψει δάνεια με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, το Ταμείο Κοινωνικής Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης, τη Διεθνή Τράπεζα, καθώς επίσης και από άλλους Τραπεζικούς Οργανισμούς με Κρατικές εγγυήσεις. Ολόκληρο το κόστος του έργου πλην της τριτοβάθμιας επεξεργασίας και του δικτύου επαναφοράς του νερού που θα καλυφθούν από το Κράτος, θα αποπληρωθεί από την είσπραξη των τελών που επιβάλλει το Συμβούλιο.

Φορολογίες

Το Συμβούλιο επιβάλλει με βάση τον Περί Αποχετευτικών Συστημάτων Νόμο και τους Κανονισμούς του τα πιο κάτω τέλη:

Α) Αποχετευτικό τέλος επί της εκτιμημένης αξίας του ακινήτου με βάση τις τιμές 1/1/80 όπως αυτές καθορίζονται από το Κτηματολόγιο. Το τέλος αυτό είναι πληρωτέο από τον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη.

Β) Τέλος χρήσης του συστήματος το οποίο επιβάλλεται επί της κατανάλωσης του νερού ύδρευσης του κάθε υποστατικού όπως αυτό καθορίζεται από την Υδατοπρομήθεια του Δήμου Παραλιμνίου. Το τέλος πληρώνεται από τον κάτοχο του ακινήτου στον οποίο είναι καταχωρημένος ο μετρητής της υδατοπρομήθειας.

Τα οφέλη του Αποχετευτικού Συστήματος

Το Αποχετευτικό Σύστημα συμβάλει ουσιαστικά στην αναβάθμιση των συνθηκών υγείας και κατ’επέκταση στην ποιοτική αναβάθμιση της ζωής των Δημοτών και των επισκεπτών.
Ορισμένα από τα οφέλη που προκύπτουν από την κατασκευή του είναι:

- Υγιεινό περιβάλλον
- Καθαρή θάλασσα
- Καθαρές παραλίες
- Αποφυγή δυσοσμίας
- Αποφυγή ρύπανσης του περιβάλλοντος
- Παροχή νερού για γεωργικούς σκοπούς
- Διατήρηση των υπόγειων υδάτινων πόρων
- Διατήρηση και ανάπτυξη του τουρισμού